Alerji Testleri

Gıda tüketimi sonrasında ortaya çıkan kaşıntı, kızarıklık, kurdeşen, şişlik veya sindirim sistemi şikâyetlerinin nedeni ne olabilir?

Bazı kişilerde belirli gıdalar bağışıklık sistemi tarafından yabancı olarak algılanabilir ve bu gıdalara karşı spesifik IgE antikorları oluşabilir. Gıda alerjilerinin değerlendirilmesinde kullanılan yöntemlerden biri, kandan alınan örnekte gıdalara karşı oluşan spesifik IgE antikorlarının araştırılmasıdır.

Gıda alerjisi testi için kan örneği alınır. Kan örneğinden elde edilen serum, farklı gıda alerjenlerinin bulunduğu özel membran strip ile çalışılır.

Örnekte belirli bir gıdaya karşı spesifik IgE antikoru bulunması durumunda ilgili alerjen bölgesinde reaksiyon meydana gelir ve sonuç değerlendirilir.

Panelde örneğin;

• Süt ve süt ürünleri
• Yumurta
• Buğday ve tahıllar
• Fındık ve çeşitli kuruyemişler
• Yer fıstığı
• Soya
• Susam
• Domates
• Havuç
• Patates
• Elma
• Muz
• Kivi
• Çilek
• Portakal
• Şeftali
• Kiraz
• Zeytin
• Balık
• Tavuk ve çeşitli et kaynakları

Gibi 35 farklı gıda kaynaklarına yönelik alerjenler bulunmaktadır.

Gıda alerjileri kişiden kişiye farklı belirtiler gösterebilir. Bazı kişilerde belirtiler gıdanın tüketilmesinden kısa süre sonra ortaya çıkabilir.

Sık görülebilen belirtiler arasında:

bulunabilir.

Şiddetli ve hızlı gelişen reaksiyonlarda acil tıbbi değerlendirme gerekebilir.

Hayır.

Gıda alerjisi ile gıda intoleransı birbirinden farklı durumlardır.

Örneğin bir kişinin belirli bir gıdayı tükettiğinde şişkinlik yaşaması tek başına IgE aracılı gıda alerjisi olduğu anlamına gelmez.

Bu nedenle test sonuçları kişinin şikâyetleri ve klinik öyküsüyle birlikte değerlendirilmelidir.

Doktor değerlendirmesi sonrasında, özellikle belirli gıdaların tüketilmesiyle tekrarlayan alerjik reaksiyon şüphesi bulunan kişilerde spesifik IgE testlerinden yararlanılabilir.

İnhalasyon alerjileri, havada bulunan ve solunum yoluyla vücuda ulaşan alerjenlere karşı gelişebilen bağışıklık yanıtlarıdır.

Polenler, ev tozu akarları, hayvan kaynaklı alerjenler, bazı böcekler ve küf mantarları sık karşılaşılan inhalasyon alerjenleri arasında yer alır.

Bu alerjenlere duyarlılığı bulunan kişilerde özellikle belirli mevsimlerde veya belirli ortamlarda şikâyetler ortaya çıkabilir.

Örneğin:

• Bahar aylarında artan hapşırma ve burun akıntısı
• Ev ortamında artan burun tıkanıklığı
• Kedi veya köpek temasından sonra gözlerde kaşıntı
• Tozlu ortamlarda solunum şikâyetleri
• Polen mevsiminde gözlerde sulanma
• Tekrarlayan burun ve göz şikâyetleri

alerjik duyarlanma açısından değerlendirme gerektirebilir.

İnhalasyon alerjenlerine yönelik spesifik IgE testi kan örneği kullanılarak gerçekleştirilir.

Hastadan alınan kan örneğinden serum elde edilir. Örnek, farklı inhalasyon alerjenlerinin bulunduğu E membran strip üzerinde çalışılır.

Örnekte belirli bir alerjene karşı spesifik IgE antikorları bulunması durumunda ilgili alerjen bölgesinde reaksiyon meydana gelir. Oluşan reaksiyonlar değerlendirilerek test sonucu raporlanır.

panelde 29 alerjen kaynağı ve CCD belirteci bulunmaktadır.

İnhalasyon alerjenlerine karşı duyarlılığı bulunan kişilerde belirtiler alerjenin türüne, maruziyet miktarına ve kişinin duyarlılığına göre değişebilir.

En sık karşılaşılan şikâyetler arasında:

görülebilir.

Özellikle nefes darlığı veya ciddi solunum sıkıntısı gibi belirtiler ortaya çıktığında gecikmeden tıbbi değerlendirme alınmalıdır.

Bazı alerjik şikâyetler yılın belirli dönemlerinde belirgin şekilde artabilir.

Özellikle polen mevsiminde;

hapşırma + burun akıntısı + burun tıkanıklığı + gözlerde kaşıntı/sulanma

gibi şikâyetlerin tekrarlaması, polen duyarlılığının araştırılmasını gerektirebilir.

Ancak hangi alerjenin kişinin şikâyetlerinden sorumlu olduğunun belirlenmesi için test sonuçlarının kişinin klinik öyküsüyle birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Ev tozu akarları, ev ve kapalı ortamlarda bulunabilen mikroskobik canlılardır.

Özellikle yatak, yastık, halı ve tekstil ürünlerinin bulunduğu ortamlarda maruziyet söz konusu olabilir.

Kedi, köpek ve diğer hayvanlarla temas sonrasında hapşırma, burun akıntısı, gözlerde kaşıntı veya solunum şikâyetleri yaşayan kişilerde hayvan kaynaklı alerjenlere karşı duyarlanma araştırılabilir.

Küf mantarları da bazı kişilerde inhalasyon yoluyla alerjik duyarlanmaya neden olabilir.

Bunlar arasında:

Penicillium, Cladosporium, Aspergillus ve Alternaria

bulunmaktadır.

Test sonucunda belirli bir alerjene karşı spesifik IgE antikorlarının saptanması, kişinin o alerjene karşı duyarlanmış olduğunu gösterebilir.

Test sonucu; kişinin şikâyetleri, alerjenle karşılaşma öyküsü, belirtilerin ortaya çıkış zamanı ve hekim tarafından yapılan klinik değerlendirme ile birlikte yorumlanmalıdır.

Böylece polenler, ev tozu akarları, hayvan kaynaklı alerjenler ve küf mantarları gibi farklı inhalasyon alerjeni gruplarına yönelik kapsamlı bir spesifik IgE değerlendirmesi gerçekleştirilebilir.