İdrar Yolu Enfeksiyonu Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Böbrekler ile oluşan idrarın vücut dışına atılmasını sağlayan sistem üriner sistem olarak adlandırılır. Üriner sistem böbrekler, üreterler, mesane ve üretradan oluşur. İdrar yolu enfeksiyonu, dışkı bakterilerinin idrar yoluna karışması ve yukarı üriner sisteme ilerleyip burada çoğalması sonucu meydana gelebilir. Normal idrar bakteri, mantar veya virüs içermez; steril kabul edilir.

İdrar yolu enfeksiyonlarına kadınlarda erkeklere göre 25 kat fazla rastlanır. Bunun en önemli nedeni kadınlarda idrar yolunun erkeklerinkine göre çok daha kısa olmasıdır. Tuvalet sonrası temizliğin arkadan öne doğru yapılması da anüs çevresindeki mikroorganizmaların vajinaya taşınmasına neden olabilir. Cinsel ilişki esnasında meydana gelen küçük travmalar, doğum kontrolünde kullanılan bazı bariyer yöntemler, gebelik esnasında ve menopozda meydana gelen hormonal değişimler, şeker hastalığı, böbrek taşı, normal doğum, cerrahi girişimler, idrarın böbreğe geri kaçması, doğuştan işlevsel veya yapısal bozukluklar, kabızlık ve sünnetsiz olma enfeksiyona zemin hazırlayan sebepler olabilir. Özellikle gebelikte tedavi edilmeyen idrar yolu enfeksiyonları erken doğuma yol açabilir. Bu nedenle kontrollerde gebenin herhangi bir yakınması olmasa dahi idrar analizi yapılmalıdır. Çocuklarda ilk beş yıl içinde böbrekte enfeksiyon olması kalıcı ve ilerleyen zedelenmelere neden olabilir. Bu nedenle erkek çocuklar ilk, kız çocuklar ikinci kez idrar yolu enfeksiyonu olduğunda idrar yollarında anomali araştırması yapılmalıdır.

İdrar yolu enfeksiyonunun değerlendirilmesinde en sık kullanılan test tam idrar tahlilidir. Hızlı sonuç verir ve ilk değerlendirmede yardımcı olur. Sık tekrarlayan veya 24-48 saat içinde iyileşme sağlanamayan enfeksiyonlarda idrar kültürü kullanılabilir.

Üriner sistem; böbrekler, üreterler, mesane ve üretradan oluşur.

Tam İdrar Tahlili: En sık kullanılan ve hızlı sonuç veren testtir.

İdrar Kültürü: Enfeksiyona neden olan bakteri türünü ve uygun antibiyotiği belirlemeye yardımcı olur.

Komplike enfeksiyonlarda kan testleri ve radyolojik tetkikler gerekebilir.

Tam idrar tahlili ve/veya idrar kültürü çoğu hastada tanı koymak için yeterlidir.

Tedavide amaç enfeksiyonu uzaklaştırmak, anatomik ve işlevsel bozuklukları belirlemek, tekrarları önlemek ve böbrek işlevlerini korumaktır. Verilen tedavinin önerilen sürede uygulanması tekrarlayan enfeksiyonları ve direnç gelişimini önlemede önemlidir.